FF:PJN206 Normativní mluvnice polštiny 2 - Informace o předmětu
PJN206 Normativní mluvnice polštiny II (lexikologie a sémantika)
Filozofická fakultajaro 2025
- Rozsah
- 1/1/0. 3 kr. Ukončení: z.
- Vyučující
- Mgr. Roman Madecki, Ph.D. (přednášející)
Mgr. Roman Madecki, Ph.D. (cvičící) - Garance
- Mgr. Roman Madecki, Ph.D.
Ústav slavistiky – Filozofická fakulta
Kontaktní osoba: Mgr. Roman Madecki, Ph.D.
Dodavatelské pracoviště: Ústav slavistiky – Filozofická fakulta - Předpoklady
- PJN201 Normativní mluvnice polštiny 1
- Omezení zápisu do předmětu
- Předmět je nabízen i studentům mimo mateřské obory.
- Mateřské obory/plány
- Polská kulturní studia (program FF, B-PJ_)
- Polská studia (program FF, B-PJ_) (2)
- Polština pro profesní a obchodní praxi (program FF, B-PJ_)
- Cíle předmětu
- Kurz posluchače seznámí se základními problémy lexikologie, lexikografie a sémantiky, a to včetně náplně, historie a budoucnosti těchto disciplín. V oblasti lexikologie je důraz kladen na strukturu polské slovní zásoby a základní lexikální vztahy mezi lexémy. V části lexikografické je pozornost věnována především problematice vzniku slovníkových děl (slovníkové heslo) a přehledu nejdůležitějších slovníkových děl polštiny. V části sémantické jsou posluchači seznamováni se základními pojetími významu v lingvistice a filozofii jazyka, druhy významů a základními sémantickými vztahy. Součástí výkladu je také přehled frazeologické problematiky. Výklad je dolněn praktickými cvičeními.
- Výstupy z učení
- Student bude po absolvování předmětu schopen:
- vysvětlit základní pojmy z oblasti lexikologie a sémantiky;
- charaterizovat lexikální rovinu současné polštiny;
- charakterizovat sémantickou rovinu současné polštiny;
- provést lexikální a sémantickou analýzu testu;
- připravit prezentaci z lexikologie a sémantiky současné polštiny;
- aplikovat teoretické poznatky z lexikologie a sématiky v praxi. - Osnova
- Leksykologia i semantyka
- (zestaw zagadnień)
- I. Podstawowe zagadnienia leksykologii
- a) przedmiot leksykologii
- b) pojęcie jednostki leksykalnej
- c) działy leksykologii
- d) stosunek leksykologii do innych dyscyplin językoznawczych
- e) metoda semazjologiczna i onomazjologiczna
- II. Wyraz jako jednostka języka
- a) wyraz jako znak
- b) wyraz a jednostka leksykalna
- c) wyraz a forma
- d) wyraz a zdanie
- III. Semantyka
- a) główne koncepcje znaczenia
- b) problematyka znaczenia (leksykalne, tekstowe, podstawowe i konotacyjne, składniki znaczenia)
- c) referencja i denotacja
- d) nazwy własne i pospolite
- e) monosemia, polisemia i homonimia
- f) pojęcie pola semantycznego
- g) podstawowe związki semantyczne między wyrazami
- - synonimia
- - antonimia
- - hiponimia, hiperonimia, kohiponimia
- h) rodzaje zmian znaczeniowych
- IV. Frazeologia
- a) pojęcie związku frazeologicznego
- b) klasyfikacja związków frazeologicznych
- c) problematyka łączliwości wyrazów
- d) źródła frazeologii polskiej
- V. Słownictwo
- a) zróżnicowanie słownictwa ogólnopolskiego
- b) słownictwo o zasięgu regionalnym i środowiskowo-zawodowym
- c) słownictwo ekspresywno-emocjonalne
- d) tendencje rozwojowe w zasobie leksykalnym współczesnej polszczyzny literackiej
- e) onomastyka
- VI. Zagadnienia leksykologii historycznej
- a) archaizmy
- b) neologizmy
- c) zapożyczenia
- d) etymologia, etymologia ludowa
- VII. Leksykografia
- a) przedmiot leksykografii
- b) dzieje leksykografii polskiej, najważniejsze słowniki polszczyzny
- c) słownik i hasło słownikowe
- d) typy słowników
- Literatura
- povinná literatura
- Markowski, Andrzej. Wykłady z leksykologii. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 2012. 199 s. ISBN 978-83-01-16874-2.
- Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN. Edited by Andrzej Markowski. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, xxxix, 178. ISBN 8301136804. info
- GRZEGORCZYKOWA, Renata. Wprowadzenie do semantyki językoznawczej. Wyd. 3., popr. i rozs. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, 182 s. ISBN 830113335X. info
- KANIA, Stanisław a Jan TOKARSKI. Zarys leksykologii i leksykografii polskiej. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984. ISBN 83-02-02354-X. info
- doporučená literatura
- ŻMIGRODZKI, Piotr. Wprowadzenie do leksykografii polskiej. Wyd. 1. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003, 269 s. ISBN 8322612672. info
- BĄBA, Stanisław a Jarosław LIBEREK. Słownik frazeologiczny współczesnej polszczyzny. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, 1096 s. ISBN 8301136979. info
- BĄBA, Stanisław a Jarosław LIBEREK. Słownik frazeologiczny współczesnej polszczyzny. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, 1096 s. ISBN 8301136979. info
- PIOTROWSKI, Tadeusz. Zrozumieć leksykografię. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, 244 s. ISBN 8301136936. info
- NAGÓRKO, Alicja. Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem). Wyd. 4. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, 317 s. ISBN 830112721X. info
- LOTKO, Edvard. Synchronní konfrontace češtiny a polštiny : soubor statí. 1. vyd. Olomouc: Vydavatelství Univerzity Palackého, 1997, 152 s. ISBN 8070677392. info
- SKORUPKA, Stanisław. Słownik frazeologiczny języka polskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1985. ISBN 83-214-0432-4. info
- neurčeno
- Słownik poprawnej polszczyzny. Edited by Witold Doroszewski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-03811-X. info
- Výukové metody
- Přednášky (teoretický výklad ilustrovaný konkrétními příklady), diskuse v hodinách, praktická cvičení, četba doporučené literatury, domácí úkoly.
- Metody hodnocení
- Aktivní účast ve výuce, semestrální práce (prezentace) - možnost výběru ze seznamu doporučených témat, závěrečný písemný test (obvykle 20 otázek, 100 bodů, hranice úspěšnosti 60 %) nebo ústní zkouška.
- Vyučovací jazyk
- Polština
- Další komentáře
- Předmět je vyučován každoročně.
Výuka probíhá každý týden. - Nachází se v prerekvizitách jiných předmětů
- Statistika zápisu (jaro 2025, nejnovější)
- Permalink: https://is.muni.cz/predmet/phil/jaro2025/PJN206